"Sạc lúc thấp, xả lúc cao", pin lưu trữ giúp lưới điện miền Bắc ứng phó giờ cao điểm
Hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) được ngành điện miền Bắc đưa vào vận hành nhằm giảm áp lực lên lưới trong giờ cao điểm.

Nhân viên điện lực đang kiểm tra hệ thống BESS. Ảnh: Anh Tuấn
Thêm "van điều tiết" đảm bảo cung ứng điện
Giữa những nhà máy sản xuất hoạt động liên tục tại Khu công nghiệp Song Khê (Bắc Ninh), Trạm biến áp 110kV Song Khê được ví như "van điều tiết", góp phần bảo đảm nguồn điện cho khu vực có nhu cầu phụ tải lớn của tỉnh.
Tháng 8 vừa qua, công suất sử dụng điện tại Bắc Ninh có thời điểm lên tới khoảng 3.229 MW. Khi nhu cầu điện tăng cao, Công ty Điện lực Bắc Ninh (PC Bắc Ninh) đã huy động khoảng 30 MW từ hệ thống lưu trữ năng lượng BESS để hỗ trợ vận hành lưới điện.
Trạm biến áp 110kV Song Khê là công trình đầu tiên được hoàn thành trong giai đoạn 1 của dự án lắp đặt hệ thống pin lưu trữ năng lượng trên lưới điện do Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) quản lý.
Tại đây, hệ thống được lắp đặt hai tủ pin lưu trữ năng lượng, cùng một trạm biến áp, tạo thêm nguồn hỗ trợ cho lưới điện trong những thời điểm phụ tải tăng cao.
Bên trong phòng điều khiển, các cán bộ kỹ thuật liên tục theo dõi trạng thái của hệ thống pin, từ công suất sạc - xả, nhiệt độ đến hệ thống bảo vệ và các cảnh báo kỹ thuật.
Từng thông số hiển thị trên màn hình được giám sát chặt chẽ. Mỗi ca kiểm tra đều tuân thủ quy trình nghiêm ngặt, với sự phối hợp giữa lực lượng điều độ, đơn vị quản lý kỹ thuật và cán bộ trực tiếp vận hành tại trạm, nhằm bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định, các thông số luôn nằm trong giới hạn an toàn.
Trao đổi với Lao Động, ông Lại Việt Anh - Trưởng phòng Điều độ, PC Bắc Ninh - cho biết, với đặc thù là tỉnh công nghiệp, Bắc Ninh tập trung nhiều khu công nghiệp lớn, trong đó có nhiều doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp công nghệ cao. Điều này đòi hỏi hệ thống điện phải được vận hành ổn định, tin cậy.
Bên cạnh đó, tốc độ phát triển lưới điện của tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới được dự báo ở mức cao, trung bình khoảng 12-13%/năm. Đặc biệt, vào những giờ cao điểm trong các đợt nắng nóng, phụ tải tăng rất cao, đồng thời có sự chênh lệch lớn về công suất giữa giờ cao điểm và thấp điểm. Vì vậy, theo ông Lại Việt Anh, việc đầu tư các hệ thống lưu trữ BESS cho hệ thống điện là phù hợp và mang lại hiệu quả.
"Đây là lĩnh vực mới, có hàm lượng công nghệ cao, vì vậy đòi hỏi lực lượng quản lý, vận hành phải nghiên cứu, tìm hiểu và nắm bắt để làm chủ công nghệ, phục vụ công tác vận hành. Công ty Điện lực Bắc Ninh cũng đã chủ động, tích cực chỉ đạo các đơn vị trực thuộc trong công tác tiếp nhận, quản lý, kiểm tra và vận hành hệ thống BESS", ông Lại Việt Anh cho biết.

Pin lưu trữ năng lượng BESS giúp lưới điện ứng phó giờ cao điểm. Ảnh: Anh Tuấn
Theo Trưởng phòng Điều độ PC Bắc Ninh, khi được đưa vào khai thác, hệ thống BESS sẽ đóng vai trò đa năng, vừa là một hệ thống nguồn điện, vừa là phụ tải. Hệ thống có thể bổ sung nguồn điện vào giờ cao điểm khi phụ tải tăng cao; góp phần điều chỉnh, dịch chuyển phụ tải khỏi giờ cao điểm, đặc biệt là cắt đỉnh công suất của hệ thống.
Qua đó, BESS góp phần hỗ trợ hệ thống điện vận hành ổn định, an toàn, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện và hiệu quả kinh tế.
Tại Trạm biến áp 110kV Yên Phong 4, hệ thống BESS được đưa vào vận hành từ ngày 16.8. Ông Nguyễn Văn Dương - Tổ trưởng Tổ thao tác lưu động Yên Phong - cho biết, khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao hoặc hệ thống cần huy động thêm nguồn, pin sẽ xả điện để hỗ trợ.
Ngược lại, khi nhu cầu sử dụng điện thấp và điều kiện phù hợp, hệ thống sẽ sạc pin, tích trữ điện để sử dụng vào những thời điểm cần thiết sau đó.
Tạo thêm dư địa để lưới điện vận hành linh hoạt hơn
Ông Vũ Anh Phương - Phó Tổng giám đốc EVNNPC cho biết, việc triển khai hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin là một trong những bước đi quan trọng của EVNNPC trong quá trình hiện đại hóa lưới điện, nâng cao tính linh hoạt trong vận hành và khả năng đáp ứng nhu cầu phụ tải ngày càng tăng.
Dự án BESS của EVNNPC được triển khai theo 3 giai đoạn, với tổng quy mô 530MW/1.060MWh.
Trong đó, giai đoạn 1 có quy mô 305 MW/610MWh, lắp đặt tại 47 trạm biến áp thuộc 8 công ty điện lực và hiện đã hoàn thành lắp đặt tại 9/47 trạm. Giai đoạn 2 có quy mô 140MW/280MWh tại 23 trạm biến áp, đang trong quá trình hoàn thiện các thủ tục. Giai đoạn 3 dự kiến triển khai với quy mô 85MW/170MWh tại 13 trạm biến áp.
Khi được đưa vào vận hành, hệ thống BESS sẽ góp phần bổ sung nguồn công suất trong các thời điểm phụ tải cao, hỗ trợ giảm áp lực vận hành cho lưới điện, hạn chế nguy cơ quá tải và sự cố tại một số khu vực. Nâng cao độ tin cậy, chất lượng và khả năng cung cấp điện an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
"BESS tạo thêm dư địa để lưới điện vận hành linh hoạt hơn trong bối cảnh tỉ trọng các nguồn năng lượng tái tạo ngày càng gia tăng. Khả năng tích trữ điện năng khi nguồn phát dồi dào và huy động trở lại khi hệ thống có nhu cầu, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác các nguồn năng lượng tái tạo, tăng khả năng cân bằng cung - cầu và hỗ trợ vận hành hệ thống điện an toàn, ổn định", ông Phương nói.